Biuletyn Informacji Publicznej

Biuletyn Informacji Publicznej



Ścieżki tematyczne / Ścieżka przyrodnicza

Program „Zadbajmy o krajobraz przyjazny dla wszystkich”

 Realizacja: 22 II – 20 XII 2016

I Założenia programowe projektu

Muzeum Etnograficzne w Ochli to placówka typu skansenowskiego, której specyficzny charakter szczególnie predestynuje ją do pielęgnowania tu tradycyjnego krajobrazu wiejskiego rozumianego jako całość kulturowo-przyrodnicza. Dlatego instytucja chętnie inicjuje działania mające na celu troskę o środowisko przyrodnicze, w którym jest zlokalizowana i pokazuje zasługujące na uwagę składniki naturalnego ekosystemu.

Celem kompleksowego programu „Zadbajmy o krajobraz przyjazny dla wszystkich” jest realizacja działań, w rezultacie których teren skansenu powinien lepiej, niż obecnie prezentować krajobraz przyjazny zarówno dla ludzi oraz żyjących tutaj przedstawicieli wielu gatunków roślin i zwierząt, zaś w efekcie zaplanowanych kampanii informacyjnych i zajęć edukacyjnych ekologiczna idea wszechstronnej świadomej  troski o zachowanie równowagi i harmonii w naszym wspólnym środowisku ma szansę dotrzeć do wielu osób.

Zapraszamy zatem do aktywnego uczestnictwa w realizowanym projekcie.

II  Miejsce realizacji projektu

Działania projektowe będą realizowane na terenie skansenu w Ochli.

III   Okres realizacji zadania:

- termin  rozpoczęcia zadania:  22 II 2016

- termin zakończenia zadania:20 XII2016

IV  Opis Zadania

Projekt składa się z następujących działań:

1.Przeprowadzenie  kampanii 4akcji ekologicznych, na które składają się: tematyczne prelekcje o wybranych działaniach z zakresu ochrony przyrody i troski o naturalne środowisko,uzupełnione dystrybucją materiałów informacyjnych i konkursami/quizami z nagrodami podczas imprez plenerowych w skansenie oraz warsztaty ekologiczne dla grup dzieci i młodzieży rozwijające tematykę poszczególnych akcji

-  akcja NIE WYPALAJ TRAW,rozpoczęta podczas festynu Kaziuki (13 III)

Założenia prelekcji:

Wiosenne wypalanie łąk,przydroży czy szuwarów jest poważnym zagrożeniem dla przyrody,  ale także dla zdrowia, życia i mienia ludzkiego. Edukacja jest najlepszym sposobem profilaktyki pożarów. Tematem prelekcji będzie negatywny wpływ wypalania na świat roślin i zwierząt,przedstawione zostaną najważniejsze gatunki i grupy zwierząt ginących w wyniku wypalania. Prezentacja obejmie również zagadnienia negatywnego wpływu pożarów na klimat, szczególnie pożarów torfowisk.

Konkurs:

Przedmiotem konkursu będzie plakat informujący o negatywnych skutkach wypalania traw. Plakaty będą tworzone przez uczestników podczas imprezy „Kaziuki” z materiałów dostarczonych przez organizatora (papier, kredki, pisaki, farby, klej itp.), ale również z materiałów naturalnych zebranych w okolicy (siano, słoma itp.). Oceniane będą walory artystyczne, merytoryczne i informacyjne, a także kreatywność i zaangażowanie uczestników.

Warsztaty„Mieszkańcy traw”:

Celem warsztatu jest zapoznanie uczestników ze zwierzętami żyjącymi w miejscach najbardziej zagrożonych wypalaniem – łąkach, przydrożach, miedzach itp., a także kształtowanie umiejętności obserwacji, uważności na świat przyrody oraz empatii. Warsztat będzie się składał z części terenowej i kameralnej. Podczas wycieczki w okolice skansenu młodzież będzie miała okazję zaobserwować różne gatunki zwierząt żyjących na łąkach i przydrożach, w tym bezkręgowce żyjące wśród darni. W części kameralnej uczestnicy przygotują akcję informacyjną o negatywnych skutkach wypalania traw, którą zaprezentują w swoim otoczeniu(szkoła, dom). Warsztaty będą prowadzone metodami edukacji demokratycznej z elementami outdoor education i Porozumienia Bez Przemocy (NVC).

- akcja  ZJEDZ SMACZNEGO CHWASTA, realizowana  podczas imprezy Dziecięca Wioska (8 V)

Założenia prelekcji:

Ochrona bioróżnorodności dotyczy nie tylko ekosystemów pierwotnych i naturalnych – zagrożone stają się również układy ekologiczne o charakterze pół naturalnym i antropogenicznym,związane z tradycyjną, ekstensywną gospodarką. Gatunki i zbiorowiska łąkowe,ruderalne i segetalne, niegdyś pospolite, dziś coraz częściej zaliczane są do rzadkich i ginących. Podczas prelekcji przedstawione zostaną najważniejsze grupy roślin związanych z osadami ludzkimi, w tym gatunki zagrożone, podane zostaną przyczyny ich zanikania i sposoby ochrony, a także możliwości ich praktycznego zastosowania kulinarnego czy kosmetycznego jako ważny argument za ich zachowaniem.

Konkurs na jadalny wianek:

Zajęcia edukacyjne z konkursem na wianek lub bukiet z jadalnych roślin. Przy wsparciu botanika uczestnicy będą mieli okazję odszukać dzikie rośliny jadalne rosnące w okolicy skansenu, a następnie skomponować z nich wianek lub bukiet -jednocześnie piękny i smaczny. Oceniane będą zarówno walory artystyczne, jak i wkład pracy i wartość merytoryczna. 

Warsztaty  „Zjedz smacznego chwasta”:

Warsztat będzie składał się z dwóch części. W części terenowej uczestnicy zapoznają się z gatunkami roślin ruderalnych, segetalnych i łąkowych rosnących w okolicy skansenu,poznają ich charakterystyczne cechy, wymagania ekologiczne oraz zagrożenia, a także zasady bezpieczeństwa związane z samodzielnym zbiorem dzikich roślin.Część kameralna będzie obejmowała wspólne przygotowanie oraz degustację potraw z wykorzystaniem dzikich roślin jadalnych (m.in. pokrzywa zwyczajna, komosa biała, mniszek lekarski, podagrycznik pospolity). Warsztaty przeprowadzone zostaną metodami edukacji demokratycznej z elementami outdoor education i Porozumienia Bez Przemocy (NVC).

-  akcja ZBUDUJ DOMEK DLA OWADÓW,rozpoczęta  podczas imprezy Święto Miodu(28 VIII)

 Założenia prelekcji:

Zmiany w zagospodarowaniu przestrzeni oraz masowe użycie środków ochrony roślin to główne przyczyny wymierania owadów zapylających. Dotyczy to zarówno pszczoły miodnej, jak i mniej znanych, ale równie ważnych dla ekosystemu dzikich zapylaczy, takich jak trzmiele, murarki czy motyle. Założeniem prelekcji jest zapoznanie uczestników z rolą owadów zapylających w przyrodzie i gospodarce człowieka, najważniejszymi grupami krajowych owadów zapylających, ich wymaganiami ekologicznymi,zagrożeniami oraz sposobami ochrony – również przez kształtowanie otoczenia przyjaznego dla owadów oraz ograniczenie użycia środków owadobójczych.   

Konkurs/quiz wiedzy o pszczołach:

Konkurs będzie się składał z dwóch części – pisemnej, testowej oraz ustnej, finałowej. Wyniki testu pozwolą na zakwalifikowania najlepszych uczestników do finału. Uczestnicy odpowiedzą na pytania dotyczące biologii i ekologii pszczół i innych zapylaczy,roli zapylaczy w przyrodzie i gospodarce, zagrożeń, ale także tradycji i technik pszczelarskich.

Warsztaty„Świat dla owadów”:

Celem warsztatu jest zapoznanie uczestników z elementami przyrody ważnymi dla owadów zapylających, a także kształtowanie umiejętności samodzielnej obserwacji, uważności na świat przyrody oraz empatii. Uczestnicy przeprowadzą proste badanie naukowe,obserwując owady odwiedzające różne środowiska i wyciągając wnioski. Młodzież będzie miała też okazję wziąć udział w budowie prostego domku dla dzikich zapylaczy z materiałów takich, jak glina, trzcina, cegły, kamienie, drewno.Warsztaty przeprowadzone zostaną metodami edukacji demokratycznej z elementami outdoor education  i Porozumienia Bez Przemocy (NVC).

-  akcja ZAPROŚ PTAKI DO OGRODU,rozpoczęta  podczas  imprezy Winobranie ( 2 X)

Założenia prelekcji:

Ptaki są nieodłącznym elementem krajobrazu kulturowego, pełnią ważne funkcje w ekosystemach związanych z człowiekiem. Jednocześnie ze względu na zmiany w zagospodarowaniu przestrzeni i intensyfikację rolnictwa awifauna agrocenoz należy do najszybciej zanikających grup. Współczesne ogrody, podwórza i otoczenie wokół domów coraz mniej sprzyjają gniazdowaniu czy zimowaniu ptaków. Celem prelekcji jest prezentacja najważniejszych gatunków ptaków związanych z osadami ludzkimi oraz krajobrazem rolniczym, ich roli w ekosystemach, warunków w jakich żyją,zagrożeń i sposobów ochrony, przede wszystkim przez kształtowanie otoczenia przyjaznego dla ptaków. W prelekcji przedstawione zostaną zasady prawidłowego dokarmiania ptaków zimą, podstawowe założenia budowy i umieszczania skrzynek lęgowych. Wspomniane będą też inne grupy zwierząt, które korzystają ze zróżnicowanego środowiska w otoczeniu człowieka, takie jak płazy, gady,nietoperze, owady i inne.

Konkurs rodzinny „Ogród różnorodności”:

Uczestnicy konkursu na dużych kartkach papieru zaprojektują ogród przyjazny przyrodzie, umieszczając w nim jak najwięcej elementów sprzyjających bioróżnorodności (kupa chrustu,drzewa dziuplaste, skrzynki lęgowe, krzewy, oczko wodne, kompostownik,spróchniały pień itp.), a także gatunki dzikich zwierząt i roślin, jakie chcieliby zaprosić do swojego ogrodu. Oceniane będą walory artystyczne i merytoryczne, a także kreatywność i zaangażowanie uczestników.

Warsztaty„Ogrodowe związki”:

Celem warsztatu jest uświadomienie uczestnikom znaczenia różnorodności biologicznej w najbliższym otoczeniu. Uczestnicy zapoznają się z gatunkami roślin i zwierząt (ze szczególnym uwzględnieniem ptaków) żyjących w pobliżu osad ludzkich i ich wymaganiami. Następnie wezmą udział w grze, dzięki której stworzą sieć powiązań między różnymi elementami przyrody, włączając w to również siebie samych.Warsztat podnosi świadomość ekologiczną młodzieży, ale kształtuje również umiejętności dialogu i  pracy w grupie.Warsztaty przeprowadzone zostaną metodami edukacji przez zabawę oraz edukacji demokratycznej z elementami Porozumienia Bez Przemocy (NVC).

2. Popularyzacja tematyki zielarskiej i ziołolecznictwa ludowego w ramach udostępniania ścieżki

przyrodniczej podczas imprez masowych w skansenie

 

a/uzupełnienie materiałów do zajęć edukacyjnych o tematyce zielarskiej,które będą dostępne dla zwiedzających muzeum od następnego sezonu

-dodruk kolorowanki dla dzieci „Babcia zielarka”

-dodruk wydawnictwa „Kalejdoskop zielarski”

-opracowanie i druk zakładek książkowych z informacją o ścieżce przyrodniczej

-opracowanie i druk uaktualnionego foldera o przyrodniczej ścieżce dydaktycznej 

  b/realizacja warsztatów i prowadzenie degustacji napojów ziołowych

- degustacja herbat owocowo-ziołowych podczas imprezy DZIECIĘCA WIOSKA (8 V)

- degustacja kaw zbożowo-ziołowych podczas imprezy LUBUSKIE SMAKI  (24 VII)

- warsztaty edukacyjne ‘POŻYTECZNE PRZYPRAWY’ podczas imprezy U PROGU JESIENI (25 IX)

- warsztaty edukacyjne ‘ŚWIĄTECZNE AROMATY’ podczas imprezy IDĄ ŚWIĘTA (27 XI)

3.Modernizacja  edukacyjnej ścieżki przyrodniczej w skansenie

a/wymiana dotychczasowych dużych, w znacznym stopniu zniszczonych,  tablic z przystanków ścieżki  na mniejsze, lepiej zharmonizowane z krajobrazem i umieszczone na małych zakotwiczonych stelażach

-aktualizacja i montaż tablic z informacją o poszczególnych przystankach: GATUNKI ROŚLIN PRAWNIE CHRONIONYCH I ZAGROŻONYCH, RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNA, OKAZAŁE DRZEWA,ROŚLINNOŚĆ SYNANTROPIJNA, ROŚLINY LECZNICZE, POMNIK PRZYRODY ‘DĄB NIKODEM’,POWIERZCHNIOWY POMNIK PRZYRODY ‘LEŚNE ŹRÓDLISKO’  (VIII/IX)

4.  Działania na terenie skansenu sprzyjające poprawie bioróżnorodności i wzbogacające krajobraz przyrodniczo-kulturowy w elementy przyjazne dla wszystkich (IV-XI)

-uzupełnienie ogródka ziołowego o nowe sadzonki i estetyczne trwałe tabliczki gatunkowe

-nasadzenia dodatkowych kęp krzewów z jadalnymi owocami na nowe potencjalne siedliska ptasie

-zawieszenie budek lęgowych dla ptaków na drzewach

-umieszczenie w ogródkach karmników dla ptaków do zimowego ich podkarmiania

-wystawienie  wykonanych na warsztatach domków dla owadów zapylających

- założenie pułapek feromonowych i taśmy dla ochrony kasztanowców od szrotówka, stosowanych w odpowiednich fazach rozwoju szkodnika; terminy zakładania feromonu: IV-V,VI-VII, VIII-IX, X-XI

 

Koordynator projektu:  Wiesława Biernacka, pracownik Muzeum Etnograficznego w Ochli

Kontakt:  Tel.68 321 15 91 w.27, e-mail: biblioteka@muzeumochla.pl

Współpraca: dr Marta Jermaczek-Sitak - ekolożka, biolog i doświadczona edukatorka ekologiczna, propagującą w swojej działalności idee ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju, stosująca w swoich zajęciach metody edukacji przez zabawę oraz edukacji demokratycznej z elementami outdoor education  i Porozumienia Bez Przemocy (NVC). Od wielu lat związana z Klubem Przyrodników.Interesuje się ziołolecznictwem, dziko rosnącymi roślinami jadalnymi, starymi odmianami drzew owocowych.

 

Program „Zadbajmy o krajobraz przyjazny dla wszystkich” sfinansowano z pomocą środków WFOŚiGW w Zielonej Górze.

 Zachęcamy do nieodpłatnego pobierania udostępnionych materiałów dydaktycznych do działań edukacyjnych na użytek ogólnospołeczny (prosimy zapisywać prawym klawiszem myszy):

 

Folder

folder.pdf 1,23 MB

kolorowanka

Kalejdoskop

Poradnik

poradnik.pdf 3,75 MB