Danuta Zener – rzeźba, drewniane zabawki

Strugam te ptaszki od lat

Jak rozpoczęła się Pani przygoda z rękodziełem?

Do skansenu w Zielonej Górze-Ochli przyjeżdżam, ze Stryszawy z Małopolski, od osiemnastu lat, zawsze na Ginące Zawody. Mieszkam w regionie, który jest ośrodkiem zabawki ludowej. W Stryszawie od pokoleń robi się rzeczy z drewna i ptaszki. Przejęłam tę pracę, czyli struganie ptaszków i tworzenie zabawek drewnianych od swoich rodziców, którzy z kolei nauczyli się tego od moich dziadków. To taka tradycja.  

Z jakim drewnem Pani pracuje?

Ptaszki są małą formą i można je strugać w każdym drewnie, ale żeby rzeźbić potrzebne jest dobre drewno, żeby nie pękało przy suszeniu. Ptaszki strugamy z surowego drewna, głównie z sosny wejmutki, bo jest w górach łatwiej dostępna niż lipa, która rośnie w prywatnych lasach, więc trudno ją zdobyć. 

Jak powstaje taki ptaszek?

Każdy ptaszek robiony jest ręcznie. Mam kawałek drewna i nożyk szewski. Strugam ptaszka z drewna, później daję do niego drucik, suszę, maluję farbą akrylową i na końcu ozdabiam. Maluję tak, jak to robiono sto lat temu w Stryszawie. Jedne wzory są prawdziwe takie, jak w przyrodzie, a inne bajkowe, rajskie. Kiedy ma się przygotowane drewno i ostry nóż, to samo wystruganie ptaszka zajmuje około dwudziestu minut, ale raczej nikt tego tak nie liczy, bo zwykle tworzy się  całą partię. Podobnie jest z malowaniem. Za jednym razem robimy na przykład pięćdziesiąt ptaszków.

Podpatrywała Pani rodziców przy struganiu ptaszków?

Jako dziecko musiałam pomagać. Tata czy mama wystrugali ptaszki, a my dzieci pomagaliśmy czyścić ptaszki papierem ściernym, malować na biało podkładem, a później kolorami. Dawniej malowało się emaliami, dziś mamy farby akrylowe.

Co Pani daje to rzemiosło?

Lubię to robić. Jest to przyjemność z tworzenia i satysfakcja.

 

***

Wywiad został przeprowadzony podczas wydarzenia “Ginące zawody i umiejętności” w 2024 roku przez Katarzynę Buganik. 

Serdecznie zapraszamy na tegoroczną edycję wydarzenia, które rozpoczyna się 1 czerwca i potrwa do 4 czerwca, a podczas którego będzie można zobaczyć niesamowitych twórców z całej Polski. Szczegóły wydarzenia znajdziecie TUTAJ.